ایلام از جمله کشورهای کهن سال قدیم بوده  شامل خوزستان کنونی و قسمت زیادی از خاک بختیاری و لرستان بوده . ایلام با مرکز قدرتی دیگر که در بین النهرین قرار داشت در جنگ های مداومی بود . گاه چیرگی می یافت و گاه شکست می خورد و سرانجام در سال 645 پیش از میلاد به وسیله ی آشوربنی پل ashur beni pal پادشاه آشوری شکست یافت و به کلی از میان رفت .

هنگامیکه سلسله ی سارگون sargon در آگاده agade تشکیل شد ایلام برای حفظ موقعیت خود وارد جنگ شد .اما در این جنگ سارگون غلبه کرد و شوش را به قلمرو خود افزود .

یکی از علل مهم جنگ های آشور دست یافتن به منابع ایلام بوده. پس از سارگون ایلام در زمان در زمان نرم سین naram sin به شورش دست زد که این شورش سرکوب شد و نرم سین حاکمی تعیین نمود تا آن جا حکومت کند.

در این شهر عظیم دوراون تاشی زی گورات zigguart عظیمی وجود داشت . صحن این مکان عبادت 121 متر مربع و چهار گوش می باشد . این زی گوات 5 طبقه بوده و بلندیش حدود 50 متر می باشد .

در طبقه ی پنجم فوقانی پرستش گاه خدای بزرگ و خدای خدایان ایلامی به نام این شوش ناک ynshushinak قرار داشته است .دیواره های بیرونی زی گورات را با آجر می پوشانیده و از لعابی نفره یی که در جهات تابش نور چون طلا و نقره درخشش داشت و درهایی چوبی که با شیشه ریزه نگاری های جالب بر آن ها کرده اند استفاده کرده بودند.

مجسمه ی خدای بزرگ این شوشی ناک در طبفه ی پنجم بلندترین نقطه ی زی گورات قرار داشته و مراسم عبادت عمومی در محوطه ی زی گورات انجام می شده .

سرانجام پایان عظمت این شهر با زی گورات عظیم اش هم زمان با انهدام ایلام فرارسید .به سال 460 پیش از میلاد آشور بانی پال ashur bani pal با سپامیان فراوانش به ایلام حمله کرد شوش را تسخیر و ویران نمود.

شهرهای سر راهش جملگی به ویرانی افتادند . شاه ایلام فرار کرد . از جمله شهرهائی که توسط آشوریان منهدم شد شهر گفته شده دوراون تاشی dur un tashi بود.

مردمان فلات اعتقاد داشتند که آدمی پس از مرگ به شکلی دیگر به زندگی ادامه می دهد . به همین جهت گور مردگان را هم چون مصریان و بابلیها و بسیاری دیگر از مردم کهن از خوردنی و آشامیدنی و وسایل زندگی و ابزار جنگ آگنده می کردند. گورها یی در سیالک کاشان دیده شده که نشان می دهد که این گورها خرج از محل زندگی نبوده بلکه در همان مکان ها بوده چون معتقد بودند روح متوفا می تواند از آن وسایل اتفاده کند.

اما بعدها افکار دیگری به وجود آمد که به موجب آن مردگان را در جای گاه زندگی به گور نمی کردند و شاید به دلیل ترس از مردگان بود که به تدریج ریشه می گرفت .در تپه حصار دامغان قبر دختر جوان و تازه سالی جلب توجه می نم.د که در آن اسباب بازی و حتا جهزیه چیزهایی با این عنوان در آن قرار داده بودند.

از هزاره ی پنجم پیش از میلاد در فلات ساکنانی وجود داشته اند که در دهکده های کوچکی سکنا گزیده و به کار کشاورزی می پرداخته اند.اینان مردمانی بوده اند صلح جو و آزاده و راست پندار و فعال. برای خود هنر و قوانینی داشته اند و مذهبشان پرستش عناصر طبیعی و تقدیس برخی از چارپایان و دام بوده است .

سرزمین ایران منطقه ای است سه گوش و بلند میان دو فرورفتگی یعنی دریای خزر و خلیج فارس  که آسیای غربی ومرکزی را چون پلی به هم پیوند می دهد .این سرزمین بلند جلگه های آسیای داخلی را به بلندی های آسیای کوچک و اروپا وصل می کند. این چنین وضع جغرافیایی اهمیت تاریخی ایران را بازگو می کند.

زندگی در فلات از ۱۵ هزار سال قبل از میلاد تخمین زده شده.در این زمان دوران باراناز ایران گذشته و عهد خشک آغاز شد.